Je zou het niet verwachten na jaren van dalende prijzen, maar een tweedehands elektrische auto is dit jaar ineens duurder geworden dan in januari. Wie een tijdje wachtte in de hoop op een nog scherpere prijs, komt bedrogen uit. De occasionmarkt voor EV's is in een paar maanden tijd volledig gedraaid, en dat verandert ook hoe je zo'n auto het beste kunt kopen.
Van dalende prijzen naar een prijssprong van 15 procent
Begin dit jaar leek het patroon van de afgelopen jaren zich gewoon voort te zetten. In januari daalde de gemiddelde prijs van een tweedehands elektrische auto met 2,8 procent tot 32.454 euro, blijkt uit cijfers van AutoScout24. Meer occasions kwamen op de markt, dus de prijzen zakten mee, precies zoals kopers de afgelopen jaren gewend waren geraakt.
Maar tussen januari en juni draaide het beeld compleet om. Het aanbod tweedehands EV's op AutoScout24 kromp met 9,3 procent, terwijl het aantal zoekopdrachten met bijna 34 procent steeg. Het resultaat: taxatiebureau Indicata registreerde prijsstijgingen tot 15 procent op sommige modellen. Pas in juli kwam er een rem op, met een lichte daling van 0,41 procent ten opzichte van juni, de eerste daling sinds maart. Van een terugval naar de oude, dalende trend is dus geen sprake, hooguit van een pauze.
Waarom het aanbod plotseling kromp
De verklaring zit voor een groot deel in wat er een paar jaar geleden gebeurde. Elektrische auto's die nu als occasion op de markt komen, zijn vaak drie tot vier jaar oud en kwamen destijds via leasecontracten op de weg. Toen er minder nieuwe EV's werden verkocht dan nu, stroomt er simpelweg minder aanbod door naar de tweedehandsmarkt. Leasemaatschappijen kunnen niet meer occasions afstoten dan ze een paar jaar eerder hebben ingekocht, en dat gat is nu voelbaar.
Tegelijkertijd groeide de vraag hard. Nederlanders kochten dit jaar juist minder nieuwe elektrische auto's, wat de aandacht verschoof naar het tweedehands segment. En omdat elektrische auto's tot 30.000 euro nog altijd het gunstigste bijtellingstarief krijgen, zoeken ondernemers en particulieren massaal naar precies dat prijssegment, wat de druk op betaalbare occasions extra opvoert.
Ook de subsidieregeling voor tweedehands elektrische auto's speelt mee: de nieuwe subsidie voor een tweedehands elektrische auto maakt instapmodellen aantrekkelijker, waardoor juist in dat segment de vraag het hardst steeg. Meer kopers die op hetzelfde smalle aanbod jagen, drijft de prijs vanzelf omhoog.
Wat dit betekent als je nu een occasion EV zoekt
Wachten op een nieuwe prijsdaling is voorlopig geen sterke strategie. De markt is weliswaar gestabiliseerd sinds juli, maar niemand verwacht dat de prijzen terugzakken naar het niveau van begin dit jaar zolang het aanbod krap blijft. Wie serieus op zoek is, doet er verstandig aan nu door te pakken in plaats van te blijven wachten op een koopje dat waarschijnlijk niet meer komt.
Dat betekent niet dat je klakkeloos moet toehappen. Kijk verder dan alleen AutoScout24 of Marktplaats: dealers met een eigen occasionvoorraad bieden vaak een aanvullende garantie op de accu, wat bij een krappere markt net dat stukje zekerheid extra waard is. En let op het moment: rond het einde van elk kwartaal stoten leasemaatschappijen vaak een nieuwe lading afgeschreven auto's af, wat tijdelijk voor iets meer keuze zorgt.
Met een krappere markt stijgt ook de verleiding bij verkopers om een auto net iets te rooskleurig aan te bieden. Juist nu is het belangrijk om onder de motorkap te kijken, of eigenlijk: onder de accu.
Zo check je de accugezondheid voordat je tekent
De belangrijkste waarde bij een elektrische occasion is de State of Health (SOH): het percentage van de oorspronkelijke accucapaciteit dat de batterij nog heeft. De ANWB hanteert als vuistregel dat 90 procent of hoger uitstekend is, 85 procent nog prima voor een auto van vijf jaar oud, en dat je bij 80 procent voorzichtig moet zijn. Onder de 70 procent kun je beter wegblijven.
Vraag de verkoper altijd om de actuele SOH, het liefst gemeten met specialistische apparatuur zoals de batterijtest van DEKRA, die de capaciteit binnen een kwartier uitleest. Laat dat percentage met datum in de koopovereenkomst zetten, zodat je niet afhankelijk bent van een mondelinge belofte. Vraag ook naar het laadgedrag van de vorige eigenaar: wie vooral thuis op een laag vermogen laadde, is milder voor de accu dan iemand die onderweg vaak bij een snellader stond.
Waarom dit segment nu extra scherp bekeken moet worden
Precies de auto's die nu het hardst in prijs stijgen, de compacte modellen onder de 30.000 euro, zijn ook de modellen die het vaakst als zakelijke leaseauto zijn gereden. Veel kilometers, veel snellaadsessies onderweg, en dus een grotere kans op een accu die harder verouderd is dan de kilometerstand doet vermoeden. De fiscale voordelen die het kabinet voor dit prijssegment in stand houdt, maken het extra aantrekkelijk, maar dat is precies waarom je hier het scherpst moet controleren voor je een handtekening zet.
Vergelijk daarom niet alleen op prijs en bouwjaar, maar ook op het aantal snellaadbeurten als de verkoper daar inzicht in kan geven. Twee auto's van hetzelfde bouwjaar en dezelfde kilometerstand kunnen een compleet ander SOH-percentage hebben, puur op basis van hoe ze zijn opgeladen.
Waar je nu het beste op kunt letten
Een occasion EV kopen in dit najaar hoeft geen slecht plan te zijn. Het is alleen niet meer de markt van vorig jaar, waarin je gewoon kon wachten tot de prijs vanzelf zakte. Wie nu instapt, doet dat het beste met een uitgeprinte SOH-waarde in de hand, een vergelijking tussen minstens drie aanbieders en een realistisch beeld van wat die 30.000 euro nog waard is in een markt met minder aanbod dan een half jaar geleden.